Sessie Haaglanden

Sessie Haaglanden

Foto2

In de ochtend van 11 februari 2016 vond in de Yp in Den Haag de Haaglandse regionale sessie plaats. Onderwerp van de sessie was wat de visie van BZOO betekent voor de professionele hulpverleningsdiensten, in het bijzonder hoe ook deze diensten op de plaats van het incident de zelfredzaamheid (ook) zouden kunnen stimuleren. Deelnemers aan de sessie waren daarom niet alleen vertegenwoordigers van bevolkingszorg, maar ook die van de brandweer, politie en geneeskundige hulpverlening.

De noodzaak van dit onderwerp werd tijdens eerdere sessies al benoemd. Men vond dat het stimuleren van zelfredzaamheid tijdens incidenten – een van de onderdelen van de visie BZOO – niet alleen is voorbehouden aan bevolkingszorg. Ook de brandweer, politie en geneeskundige hulpverlening zouden met dit onderwerp aan de slag moeten. Zij zijn immers vaak als eerste ter plaatse.

Tijdens de sessie in Haaglanden is daarom in eerste instantie uitgelegd wat de visie BZOO inhoudt en wat de consquenties daarvan zijn voor te te leveren bevolkingszorg (bijvoorbeeld niet meer standaard opvangen of registreren). Verder is geprobeerd om tot een gemeenschappelijke aanpak voor OvD’s te komen, die uitgaat van het stimuleren van zelfredzaamheid. Hieronder volgt een beknopt verslag van de sessie.

Foto1

De aanwezigen waren het ermee eens dat ook de andere kolommen meer aandacht zouden kunnen besteden aan het onderwerp ‘zelfredzaamheid’ tijdens incidenten. Men gelooft in de weerbaarheid en het incasseringsvermogen van mensen, ook tijdens incidenten. Dat neemt niet weg dat het voor professionele hulpverleners wel lastig is om de zelfredzaamheid te stimuleren, omdat het indruist tegen alles wat ze juist geleerd hebben. De brandweer gaat immers uit van de stuurbaarheid van het optreden, dus dat wat niet gestuurd kan worden moet eigenlijk zo snel mogelijk van het terrein verwijderd worden. De politie richt zich doorgaans (ook) op het veiligstellen van sporen en is daarom ook niet gebaat bij ‘loslopende’ burgers. Verder werd opgemerkt dat professionele hulpverleners vooral gericht zijn op burgers die hulp nodig hebben en per definitie niet zelfredzaam zijn, waardoor het stimuleren van zelfredzaamheid niet aan de orde lijkt te zijn. In Haaglanden, als stedelijk gebied, speelt ook nog iets bijzonders: de professionele hulpverleners zouden binnen vijf minuten ter plaatse zijn en over de nodige capaciteit beschikken, zodat die hulp ook eigenlijk altijd zonder al te veel problemen geleverd kan worden. Dit betekent vooral dat de OvD bevolkingszorg de andere hulpverleners eraan moet herinneren om aandacht te besteden aan het stimuleren c.q. faciliteren van de zelfredzaamheid.

De aanwezigen waren het er over eens dat bevolkingszorg ook in de voorbereidende fase de aanjagende kracht voor de andere kolommen zou moeten zijn voor dit thema. Het gaat dan nadrukkelijk niet om het aanpassen van plannen of protocollen, want dat gaat in hun beleving niet helpen. Het is vooral de mindset die moet veranderen. De OvD’s van de andere kolommen moeten zich er bewust van worden dat het ook anders kan, dat burgers niet altijd maar zonder nadenken alle maximale zorg krijgen. Aan de hand van casuïstiek en casussen zal bevolkingszorg moeten uitleggen waarom ze dingen anders gaan doen, waarbij de bottom-line is dat er door de overheid vooral aangesloten moet worden bij wat mensen en organisaties zelf al (kunnen) doen. Een eerste vraag voor alle OvD’s zou daarom moeten zijn: moet de overheid hier echt wel wat doen?

Ook bestuurders zouden nadrukkelijk(er) meegenomen moeten worden in dit onderwerp. Weliswaar hebben de bestuurders in het AB de visie BZOO omarmd, dat neemt niet weg dat er door hen niet altijd conform wordt gehandeld. De ervaring is dat door de bestuurlijke druk die tijdens een incident optreedt er toch iets georganiseerd moet worden wat in de beleving van de hulpverleners helemaal niet noodzakelijk is. Het beeld bij bestuurders is dat ze het niet kunnen maken om niets te doen, zodat er toch maar een opvanglocatie wordt geopend. En daar komen dat vervolgens maar drie mensen om koffie te drinken. [Dit is een punt dat regelmatig terugkeert in andere sessies.]

De volgende checkvragen die OvD’s van brandweer, politie, geneeskundige hulpverlening en bevolkingszorg zichzelf zouden moeten stellen, werden tijdens de sessie geformuleerd:

  • Welke groepen mensen hebben welke (realistische) behoefte aan zorg nodig?
  • Wordt de zorg (bijvoorbeeld opvang) al door hunzelf of anderen (omstanders, organisatie) geleverd?
  • Hoe kunnen individuen bijdragen om anderen te helpen?
  • Wat moet de overheid (nog) doen?
  • Wat kan de overheid eventueel nog doen?